وبینارهای روزانه‌ی رایگان تئاتراه برای کنجکاوان تئاتر

حرکت شخصیت در نمایشنامه‌نویسی

اهمیت حرکت شخصیت در نمایشنامه‌نویسی چیست؟

داستان لاله برافروخت نوشته‌ی اسماعیل فصیح نمونه‌ای موفق در داستان فارسیست که رابطه‌ی حرکت و شخصیت را نشان می‌دهد.

در این داستان در حین دیالوگ، توصیفاتی از جنس حرکت و مشغولیت داریم مثل «دستش را گرفت و فشار داد،» «خندید،» «پسرک لبخند زد» و توصیفاتی از این جنس.

ممکن است خلق حرکت شخصیت در نمایشنامه‌نویسی ایجاد حال و هوایی برای تأیید و تفسیر گفتگوست مثل «عجب غذایی». در این وضعیت بدون زیاده‌گویی تصویری به مخاطب ارائه شده است.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

کارکرد گفت در نمایشنامه‌نویسی

کارکرد گفت در نمایشنامه‌نویسی را می‌دانید؟

با عصبانیت گفت یا یا خنده گفت؟

نیازی نیست.

گفت. فقط گفت. همین. گفت، ایجازی مناسب برای نوشتن دیالوگ‌هاست.

کارکرد «گفت» در نمایشنامه‌نویسی و دیالوگ‌نویسی کاهش اضافه‌کاری و نمایش‌گر توان نویسنده در انتقال احساس و انتخاب صحیح کلمات به مخاطب است. استفاده‌ی زیاد از توصیف و قید، می‌تواند ضعف نویسنده در موارد گفته‌شده را نشان دهد.

استفاده از توصیفات و قیدهای فراوان در رمان‌های قرن نوزدهمی مثل برادران کارامازوف لئو تولستوی کارکرد مثبتی داشته است. علت؟ جهان کوچک و ساکن مخاطب نیازمند توصیفات برای گسترش بود. اما مخاطب امروز، محتوای بصری فراوانی مصرف می‌کند و احتمالا نیازمند این میزان از قید و صفت در متن نیست.

احساسات را در بافت کار بیاوریم.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

نگو نشان بده در نمایشنامه

نگو نشان بده در نمایشنامه را نشان بده.

نویسنده نیاز دارد تعادلی بین توصیف روایی یا دیالوگ برای توصیفات داستان استفاده کند.

نگو نشان بده همینست که در حال توصیف هستیم یا در لابه‌لای گفتگوها نشان می‌دهیم؟

هر وقت شخصیت‌ها گفتگو کنند، خواننده ارتباط مستقیمی با داستان برقرار می‌کند و توصیفات برایش ملموس‌ترست.

در رمان تنگسیر نوشته‌ی صادق چوبک شخصیت‌ها و ماجرا، مابین گفتگوی دو شخصیت جان می‌گیرند که نمونه‌ای خوب برای نگو نشان بده در نمایشنامه است.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

جزئیات گفتگو در نمایشنامه

اهمیت جزئیات گفتگو در نمایشنامه را می‌دانید؟

جزئیات گفتگو در نمایشنامه و دیالوگ نویسی با مواردی سر و کار دارند که بر کل قطعه‌ای از دیالوگ موثر نیستند بلکه بر جمله یا قسمتی از دیالوگ اهمیت دارد.

کمک دیگر رعایت جزئیات گفتگو به کاهش مسئله‌ی تصنعی شدگی دیالوگست.

-خانم امبرت تصادف کرده. زود باشید. عجله کنید.

ولادیمیر ناباکوف در لولیتا به جای توصیف مرگ امبرت، ضربه‌ی اساسی را با «نشان نده، بگو» به نتیجه می‌رساند و شخصیت اصلی با همین ضربه تمام خیالات خود برای سفر با معشوقه‌اش لولیتا بدون مزاحمت و نگرانی از وجود امبرت مرور می‌کند.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

ژانر و دیالوگ در نمایشنامه

ژانر و دیالوگ در نمایشنامه چه ارتباطی با هم دارند؟

اگر ژانر پلیسیست، دیالوگ‌ها شبیه دیالوگ‌های یک اثر عاشقانه نیست.

هر گونه و ژانری بر اساس فضا و کارکرد دیالوگ مورد نیاز خود را می‌طلبد.

مثلا داستان در فیل در تاریکی رمان قاسم هاشمی‌نژاد از جنس تعلیق و جنایتست. پس شخصیت‌ها بخشی از مسئله و راه‌حل و پاسخند و شخصیتی دیگر در همین داستان دیالوگ‌هایش تلاشی برای بقا و زنده ماندن در مقابل تهدید است.

تفاوت در ژانر و دیالوگ در نمایشنامه یا داستان و زبان کارکرد دیالوگ را می‌توان در قیاس دو اثر شهباز و جغدان اسماعیل فصیح و بامداد خمار به وضوح مشاهده کرد.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

گفتگوی ادبیات غیرداستانی روایی

گفتگوی ادبیات غیرداستانی روایی مبتنی بر واقعیت فرضا در یک رمان غیرداستانی جنایی نباید با برگه‌ها و یادداشت‌های پلیس و بازپرس یکی باشد.

نویسنده‌ی ادبیات داستانی اما می‌داند هویت گفتگو چیست و می‌تواند شخصیت را طوری بسازد که پاسخ درست بدهد.

نورمن میلر در کتاب ترانه‌ی دژخیم ادعا ندارد که رمانش بازسازی گزارش‌گونه‌ی حوادث است و با شرطی که در مقدمه می‌گوید، نشان می‌دهد که مکالمات دقیقا همان نیستند. بلکه گفتگوی ادبیات غیرداستانی روایی بیش‌تر «چیزی در این مایه‌ها» اساس دیالوگ‌نویسی بوده است.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

گفتگوی داستانی و غیرداستانی

گفتگوی داستانی و غیرداستانی می‌تواند ساختار یک نوشته را در اساس تغییر دهد و آن را وارد حوزه‌ی داستانی یا غیرداستانی کند.

ترومن کاپوتی به دلیل ابداع این فرم در رمان در کمال خونسردی، مشهور شد. ترکیب گزارش و روزنامه‌نگاری و به صورت روایی و تخیلی اما غیرداستانی تبدیل کرد.

اما ساختار کتاب به نوعیست که گزارش محض نیست و بلکه به فرم روایتی از واقعیت است که فرم آن به قصه نزدیک است.

چگونه؟ با استفاده از ترکیب گفتگوی داستانی و غیرداستانی.

تفاوت در اینست.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

واقعیت داستانی یا داستان واقعی؟

واقعیت داستانی یا داستان واقعی چه تفاوتی دارند؟

– این داستان دراماتیک نیست.

– ولی این عین واقعیته

– ایرادش همینه.

ارسطو در بوطیقایش به این مسئله اشاره می‌کند که:

غیرواقعی باورپذیر، بهترست از واقعی باورناپذیرست.

که می‌توان این مسئله را با ساختن یک وضعیت نامتعارف ایجاد کرد. مثلا وجود یک خانم بسیار جوان در خانه‌ی سالمندان. چنین موقعیتی می‌تواند منجر به ایجاد سوال و میل به کشف داستان پشت آن بینجامد.

واقعیت چیست؟ چیزی وجود دارد و اتفاق می‌افتد.

داستان چیست؟ چیزیست که مخلوق یا مصنوع تخیل یا ابداع است.

برای داستان‌نویسی نیازی نیست که به صورت مستندوار مسائل را مطرح کنیم. ویرایش و افزودن ارزش دراماتیک نیاز دارد.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.

مونولگ و شخصیت‌پردازی در نمایشنامه

مونولگ و شخصیت‌پردازی در نمایشنامه و ادبیات داستانی چگونه انجام می‌شود؟

در این جلسه با پنج نمونه تک‌گویی برای زنان در کتاب دنیای مدرن 5 ضرب در 1 انتشارات چتر و مجموعه‌ی نویسندگان(نیل لابوت، بتی شامیه، آن‌ وولر، آنا دیور اسمیت، نینا شنگولد) آشنا می‌شویم.

همچنین به ادامه‌ی بررسی کتاب گفت‌و‌گو در ادبیات داستانی اشاره می‌کنیم.

که شخصیت را هر چه بیش‌تر بشناسیم، خودش قصه‌اش را می‌سازد. اما طرح داستان هرگز لزوما ایستا نیست.

جستجو و جاه‌طلبی، ترس و وحشت و حسد و غم می‌توانند منجر به حرکت پیرنگ شوند که می‌توان همه‌ی این‌ها را به کمک دیالوگ نشان داد.

گفتگو، طرح را پیش می‌برد.

مونولگ و شخصیت‌پردازی در نمایشنامه راهیست که با شناخت شخصیت، قصه و طرح داستان را کشف کنیم.

کانال پاتیل را در تلگرام دنبال کنید و در جریان برنامه‌ی روزانه تئاتراه قرار بگیرید.

کتاب مونولوگ‌های باده علوی را رایگان دریافت کنید.

قسمت قبلی دیالوگ‌نویسی در تئاتراه را اینجا بشنوید.